1.
Bir ekonomide fon arz edenler ve talep edenler , yardımcı
kuruluşlar , yatırım ve finansman araçları hukuki ve idari düzenin oluşturduğu
yapıya FİNANSAL SİSTEM denir.
2.
Finansal Piyasa :Fon açığı olan
ekonomik birimlerle fon fazlası olan ekonomik birimlerin arz/talep için
karşılaştıkları ayrıca finansal varlıların alınıp satıldığı yerlerdir.
3.
Para Piyasaları(Mali
piyasa) :Kısa vadeli (1 yıla kadar)fon arz ve talebin karşılaştığı
piyasadır.
4.
Sermaye Piyasaları :Orta ve Uzun vadeli
fon arz ve talebin karşılaştığı piyasadır.
5. Paraya Çevrilebilirlik :Finansal varlığın
para gibi kullanılabilmesi ve hazır satın alma gücübü ifade etmesidir.
6.
Likitide :Finansal varlığın
kısa sürede ve düşük maliyetle paraya dönüştürülme özelliğidir.
7.
Bölünebilirlik :Finansal varlığın en
az hangi miktarda paraya çevrilebilineceğini gösterir.
8.
Faiz :Nakti sermayenin
belili bir süre kullanımı karşılığında sermaye sahibine ödene bedele faiz
denir(maliyet unsurdur , sermayenin bedelidir , makro den.sağ.önemli
fak.,likitideyi etkiler)
9.
Nominal Faiz Oranı :Reel faiz oranı ile
bu orana ilave edilen enflasyon ve risk primlerinden oluşur buna cari veya
piyasa faiz oranıda denir.
10.
Reel Faiz Oranı :Enflasyon ve riskin
olmaması durumunda oluşan faiz oranıdır(hazine bonosu)
11.
SPK : 1981 yılında 2499
sayılı kanunla yürürlüğe girdi.
12.
İMKB : 1985 yılında
yeniden organize olarak faaliyete başlamıştır.
13.
Marjin(spread,risk
primi) :Bankaların topladıkları tasarruflara ödedikleri faiz ile kredi
olarak verdikleri paralardan elde ettikleri gelirler arasındaki farka denir.
14.
Faiz oranı Riski :Bankaların
tasarruflara ödedikleri faiz oranı ile uzun vadeli yaptıkları yatırım veya
verdikleri kredilerde elde edecekleri faiz gelirleri arasındaki farktır.
15.
Likidite Riski :Bankalar tasarruf
sahiplerinin paralarını çekmeleri sonucu kredi talep edenlere borç sağlayamama
riski taşırlar buna likidite riski denir.(öz sermaye arttırarak,kısa vad
fon,menkul v. Satmak yeni tasar.çekmek,menk kıy karşılık göstererek satmak ile
giderilir.)
16.
Fizibilite Raporu :Bir yatırım
programının ekonomik,teknik ve mali açıdan uygun olup olmadığını ortaya koyan
yapılabilirlik raporudur.
17.
Açık Hesap :Taraflar arasında
resmi bir anlaşma olmadan satış yapılmasıdır.
18.
Akreditif Kredi :İthalatçı
müşterilerin kullandığı kısa vadeli bir banka kredisidir.
19.
Avans (Spot) Kredisi
:Kredinin
Bir defade çekilip bir defeda ödenmesidir.
20.
Cari hesap (rotatif)
Kredi :Kredi
kurumunun müsterisine belirli bir limite kadar açtığı,müşterininde ihtiyacı
oranında kullandığı kredidir.
21.
Hazine Bonosu :Devletin her yıl
bütçe kanunlarına dayanarak nakit açığını finanse etmek için ihraçettiği kısa
vadeli borçlanma aracıdır.(vadesi en cok 1 yıl,ihale yoluyla
isk.satılır,ödememe veya likitide riski 0 dır,para piy.da en çok kullanılır)
22.
Finansman Bonusu :Anonim şirketlerin
ihraç ettikleri kısa vadeli ve teminatsız borç senedidir.(satışında iskonto
esas alınır,para piy.aracıdır)
23.
Factoring :İşletmenin
genellikle kısa vadeli satışlarından doğan alacakların factoring kurumlarına
satılmasıyla ,alacakların paraya çevrilmesi şekliyle kullanılan bir finansman
yöntemidir.(Alacakların tahsil edilmeme riski ile alınması en büyük
özelliğidir)
24.
Repo :Menkul kıymatlerin
geri alma taahhüdüyle satılmasıdır(banka yapar)
25.
Ters repo :Menkul kıymetlerin
geri satma taahhüdüyle alımıdır (vatandaş yapar)
26.
Varlığa dayalı
menkul kıymet(VDMK) :Gelecekte nakit girişi doğuracak alacaklar,bireysel krediler ve
borçlanma araçlarının bir araya getirilerek havuz oluşturulması ve bu havuza
dayalı olarak yatırımcılara borçlanma belgesi satılmasıdır yapılan işlem
MENKULLEŞTİRME dir.(para piyasası aracıdır)
27.
Tahvil :Anonim şirketlerin
veya iktisadi kamu kuruluşlarının çıkardığı uzun vadeli borç senedidir.(vadesi
en az 2 yıl ,hisse senedine göre daha az risklidir ve maliyeti daha düşük ve
Tahvilin faiz ödemeleri vergi matrahından düşülür.)
28.
İtfa Fonu :İşletmelerin İhraç
ettikleri tahvillerin geri ödenmesinde kullanmak üzere oluşturdukarı
fondur.(halka açık şirketlerin tahvilleri ödemede kullandığı fon)
29.
Ödenim Fonu :Tahvillerin ana para
taksitlerinin geri ödenmesi için oluşturulan fondur.
30.
Güvenceli Tahvil : Faiz ve anapara
ödemesi için bir karşılık gösterilerek çıkarılan tahvildir.
31.
Güvencesiz Tahvil :Tahvil sahiplerinin
alacaklarının güvencesi işletmenin tüm mal varlığıdır.
32.
Kara İştiraklı
Tahvil :Sahibine hem faiz hemde kardan pay hakkı veren tahvil dir.
33.
Primli Tahviller :Tahvil üzerinde
yazılı nominal değerden daha düşük bir değerle satılıyorsa İHRAÇ Primi , İtfa
anında tahvil sahibine nominal degerden daha yüksek bir değer ödeniyorsa İTFA
Primi söz konusudur.
34.
Varant :Bir satın alma
opsiyonudur ve sahibine bir işletmenin önceden saptanmış belirli fiyat
üzerinden ve belirli sayıda hisse senetlerinden satın alma hakkı verir.
35.
Valör :Kredi veya mevduat
için bankaca faizin işletilmeye başlandığı tarihtir.
36.
Anüite :Tahvilde faiz
ödemeleri vade boyunca genellikle eşit tutarlarda yapılır eşit ödemeler
dizisine anüite denir.
37.
Çevirim(değiştirme)
Fiyatı :Hisse senedine çevrilebilir tahvil sahiplerinin hisse
senetlerini değiştirme halinde,hisse senetlerine uygulanacak fiyattır.
38.
Hisse Senedi :Anonim şirketlerde
ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde sermayenin belli bir oranını
temsil eden ve sahiplerine ortaklık hakkı sağlayan menkul kıymettir.
39.
Anonim Şirket :Bir ünvana sahip ,
sermayesi belli paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığı
ile sorumlu olan şirkettir.
40.
Kayıtlı Sermaye :A.ş lerin esas
sözleşmesinde hüküm bulunmak kaydıyla ve yönetim kurulu kararıyla T.T.K. daki
hükümlere tabi olmadan çıkarabilecekleri azami sermaye tutarını gösteren
sermayedir.
41.
Rüçhan Hakkı :Mevcut ortakların
Yeni çıkarılacak hisse senetlerinden öncelikli satın alma hakkıdır.
42.
Halka Açık Anonim
Şirket :Hisse senedi sahiplerinin sayısı 250’yi aşıyorsa veya şirket
yazılı veya sözlü bir şekilde halkı ortaklığa çağırmış ise ,bu anonim şirket
halka açık şirket sayılır ve spk’ya tabi olur.
43.
Adi Hisse Senedi :Sahiplerine genel
kurulda eşit oy hakkı ile kar dağıtımı ve tavsiyede eşit pay alma hakkı
tanılır.
44.
Katılma İntifa
Senetleri :Kardan pay alma ,yeni hisse senedi alma,tasfiye bakiyesinden
yararlanma gibi haklara sahip ama ortaklık hakkı yoktur.
45.
Doğrudan Çıkarım :İşletmelerin aracı
kullanmayarak hisse senetlerini halka satmasıdır.
46.
Özel İhraç :Büyük tutardaki
menkul kıymetlerin kurumsal yatırımcılara doğrudan satılmasıdır
47.
Dolaylı Çıkarım :İşletmenin aracı
kurumun hizmetlerinden yararlanarak hisse sentlerini halka satmasıdır.
48.
Underwriting :Aracı kurumların
veya yatırım bankalarının danışmanlık hizmeti dışında ihraç edilen menkul
kıymetlere satma garantisi vermesidir.Bu hizmeti veren aracılara UNDERWRITER
denilir.
49.
Kurtaj :Aracı kurumların
yaptıkları her işlem için müşterilerinden aldıkları komisyondur.
50.
Çok Fiyat Yöntemi :Bütün alış ve satış
emirlerinin sisteme girilmesi ve eşleştirmenin fiyat ve zaman önceliği
esaslarına göre otomatik olarak yapılmasıdır.(sürekli müzayede)
51.
Baz Fiyat :Bir hisse senedinin
seans içinde işlem göre bileceği üst ve alt fiyat limitlerinin ve fiyat
adımlarının belirlenmesine esas teşkil eden fiyattır.
52.
Lot: 1adet hisse
senedinden oluşan standart işlem birimidir.
53.
Borsa Seansı :Borsada işlem gören
menkul kıymetler her gün belirli saatler arasında alınıp satılır bu işlem
süresidir.
54.
Hisse senedi
Değerleme :Hisse senedinin gelecekte sağlayacağı tahmin edilen dönemsel
kazançların belirli bir iskonto oranı ile iskonto edilerek toplanmaları
işlemidir.
55.
Ulusal Pazar(Kot İçi
Pazar) :Borsa kotunda bulunan ve asgari tedavül kriterlerine haiz
şirketlerin hisse senetlerinin güven ve istikrar içerisinde işlem gördüğü
piyasadır.
56.
Toptan Satışlar
Pazarı :Önceden alıcıları belirli olan veya olmayan belirli bir
miktardaki hisse senedi işlemlerinin yapıldığı piyasadır.
57.
Defter Değeri :Öz sermaye
toplamının hisse senedi sayısına bölünmesiyle bulunan değerdir.
58.
Gerçek Değer :İşletmenin
gelecekteki kazançları ve kar payları belli bir iskonto oranıyla bugüne
indirgenip bugunki değerler toplandığında bulunan değerdir.
59.
Etkin Piyasa :Menkul kıymet
fiyatlarının ,menkul kıymet değeriyle ilgili tüm bilgileri yansıttığı
piyasadır.
60.
Temel Analiz :Menkul kıymetlere
ilişkin genel ve özel bilgilerin toplanarak sistematik bir şekilde
değerlendirilmesi ve bu doğrultuda tahminler yapılmasıdır.
61.
Teknik analiz :Hisse senetlerinin
geçmişteki fiyat hareketlerinin gelecekte de tekrarlanacağını varsayarak , hisse
senetlerine ilişkin alım satım kararlarının verirdiği tekniktir.
62.
Dow Teorisi :Piyasa analizlerinde
amacın piyasada fiyatların gidiş yönünü belirlemek olduğu görüşüne
dayanmaktadır.
63.
Boğa Piyasası :Hisse senedi
fiyatlarının yükselme eğiliminde olduğu piyasaya denir.
64.
Ayı Piyasası :Hisse Senedi
fiyatlarının düşme eğiliminde olduğu piyasadır.
65.
Türev Ürün :Fiyatları başka bir
ürünün fiyatına bağlı olan ürünlerdir.
66.
Türev Kullanım
amaçları :Riskten Korunma,Spekülasyon(tahmin),Arbitraj
67.
Arbitraj :Aynı ve eşit
miktardaki bir malın eş zamanlı olarak bir piyasadan alınıp diğer piyasayada
avantajlı bir şekilde satılarak riske girmeden fiyat farklılıklarından dolayı
kar elde edilmesidir.
68.
Vadeli (Forward)
Piyasalar :İleri bir tarihte teslimi söz konusu olacak herhangi bir
malın,vadesi,fiyatı ve miktarı bugünden belirlenerek ,sözleşmeye bağlandığı
işlemler veya sözleşmelerdir.
69.
Forward Kur Primi :Vadeli kurun cari
kurdan büyük olması durumunda aradaki farktır ,düşükse Forward Kur
İskontosudur.
70.
Gelecek (future)
Piyasalar :Belirli nitelikteki ve miktardaki bir malın finansal ürünün
bugünden balirlenen bir fiyattan,gelecekteki bir tarihte teslim edilmesini veya
teslim alınmasını hükme bağlayan sözleşmelerdir.
71.
Takas odası :Opsiyon ve Gelecek
borsalarında alıcı ve satıcıların yükümlülüklerini yerine getirmesini ve güveni
sağlayan kuruma takas odası denır.
72.
Teminat ( marjin)Takas odasının
üstlendiği riskler sebebiyle alıcı ve satıcıdan aldığı teminat mektubudur.
73.
Opsiyon Piyasaları :Sahibine belirli
sayıda menkul kıymetin veya malın önceden belilenen bir fiyattan belirli bir
süre içerisinde alım ve satım HAKKINI veren sözleşmelerdir.
74.
Opsiyon Fiyatı :Opsiyon alıcısının
,satın alma veya satma hakkını elde edebilmek için ,opsiyon satıcısına ödediği
tutardır.
75.
Swap :Takas ,değiştirme
anlamına gelir.İki taraf arasında yapılan faiz veya ana para ödemelerinin
koşullarını önceden belirleyerek ,değişimi sağlayan bir sözleşmedir.
76.
Libor :İngilterede her gün
belirlenen bankalar arası faiz oranıdır.
77.
Prime Rate :Amerikada kredibilitesi
yüksek işletmelere uygulanan faiz oranıdır.
78.
Spk’nın Kuruluş
Amaçları :En önemli amacı yatırımcıyı ve tüm sermaye piyasasını korumak.Spk
1 başkan ,1 başkan vekili ve 5 üyeden oluşur.(görev süreleri 6 yıldır),Spk da
11 daire başkanlığı vardır.
79.
Spk’nın mesleki
faaliyetleri(den.iz.a.k) : Denetleme,izleme,araştırma,Kayıt tutma.
80.
SPK :Sermaye piyasaları
kanununun verdiği görev ve yetkileri yapmak üzere kurulmuş idari ve mali
özerkliğe sahip kuruma SPK denir.
81.
Devamlı Piyasa :Borsaya kayıtlı
menkul kıymetlerin en kısa sürede ve en düşük maliyetlerle alınıp
satılmasıdır.(menkul kıymet borsasının en önemli fonksiyonudur)
82.
Piyasanın Derinliği
:İşlem
gören menkul kıymet için işlem fiyatının altında ve üzerinde fiyatlarla çok
sayıda ve yeterli miktarda yapılmış alış ve satış emirlerinin bulunmasıdır.
83.
Piyasanın Genişliği
:Menkul
kıymetle ilgili alış ve satış emirlerinin hacmidir.
84.
Piyasa Esnekliği :Piyasada bir menkul
değer veya işlem gören tüm menkul değerlere ait geçici Pazar emirlerinin ortaya
çıkmasına bağlı olarak piyasa dengesinin bozulması sonucu piyasaya hızla yeni
emirlerin ulaşa bilmesidir.
85.
Teklif verme yöntemi
:Satın
alma veya satma emri almış olan aracı kurum temsilcisinin bu emri ilgili şirket
tabelasının alış veya satış kısmına yazarak teklif beklediği yöntemdir.
86.
Piyasa Emri (serbest
Emir) :Mnkul
kıymetin emrin verildiği andaki piyasada bulacağı en iyi fiyatla alması yada
satılmasıdır(5 lot sat veya al biçimindedir)
87.
Sınırlı emir
(limitli emir) :Yatırımcının belirlediği fiyattan işlemin yapılmasıdır(1000 adet
hissesenedini 5000 tl ye sat gibi)
88.
Zamanla Sınırlı Emir
:Emrin
yatırımcı için sınırladığı süre içi geçerli olan emirdir.(2gün içinde sat gibi)
89.
Zararı Durdurma Emri
:En
uygun anda en uygun fiyata satın almyı içeren emirdir.
90.
Müşteri Emri :Yatırımcının aracı
kuruma verdiği Hisse senedini alım veya satım emridir.
91.
Endeks :Menkul kıymetlerin
fiyat değişimlerini incelemek üzere hazırlanan göstergedir.
92.
Borsa Hakkında
Bilgiler :İlk menkul kıymetler borsası 1487 de belçikanın anvers şehrinde
kuruldu.En büyük borsa new york borsasıdır.Dersaadet Tahvilat borsası 1866
yılında kurulan ve sadece Osmanlı tahvillerinin alınıp satıldığı Osmanlıdaki
ilk borsadır.İmkb 1986 yılında yeniden organize edilerek etkin olarak çalışmaya
başladı(1985 de kuruldu
denilmektedir.