1 Şubat 2008 Cuma

Yazar kasa fişli giderler.

PERAKENDE SATIŞ VESİKALARI İLE BELGELENEBİLEN GİDERLER VE
BU VESİKALARA DAYALI KDV İNDİRİMİ

Mehmet MAÇ

Bilindiği gibi eskiden, işle ilgili olarak yapılan harcamaların VUK'nun 233. maddesinde sayılan perakende satış vesikaları (yani, perakende satış fişleri, yazar kasa fişleri, giriş ve yolcu taşıma bilet­leri) ile belgelenmesi mümkün değildi.
Maliye ve Gümrük Bakanlığı, yayınladığı 204 No'lu VUK Genel Tebliği ile mükelleflerin işyerlerinde kullanılmak ve tüketilmek ama­cıyla satın aldıkları (kırtasiye, büro ve temizlik maddeleri gibi) tutan kanuni haddi (halen 1.000.000 lirayı) aşmayan mal ve hizmetler için düzenlenen perakende satış fişi veya yazar kasa fişlerinin gider bel­gesi olarak kabul edileceğini hükme bağlamış bulunmaktadır. (1.000.000 liralık had VUK'nun 232/2. maddesine ilişkin olup 92/ 3894 sayılı Kararname ile 1.1.1993'den geçerli olmak üzere belirlen­miştir).
Bu yenilik, firmaların bazı müteferrik ihtiyaçlarını perakende satış yapan yerlerden temin ederlerken, fatura almakta karşılaştıkları güç­lükleri bertaraf etmek maksadıyla getirilmiştir.
Konu ile ilgili olarak şu hususlar gözönünde tutulmalıdır:
• Bu hüküm, talep halinde satıcının fatura verme mecburiyetini ortadan kaldır­mış değildir. Başka bir anlatımla satı­cı, PSV'nin gider kaydı için yeterli ol­duğunu ileri sürerek alıcının fatura ta­lebini reddedemez.
• Yukarıda tarif edilen masrafların, PSV ile belgelenmesi mecburi hale gelmiş değildir. Bunların fatura ile de belgele­nebileceği tabiidir.
• PSV ile belgelenebilecek giderlerin,genel gider niteliğinde olan harcama­larla sınırlı olduğu anlaşılmaktadır ve uygulama da bu yöndedir. Örnek ver­mek gerekirse;
- işyerinde personele yemek vermek veya ikram amacıyla satın alınan yi­yecek ve içecekler,
- KDV hariç bedeli 500.000 lirayı aş­mayan küçük demirbaşlar (1)
- Seyahate gönderilen personel tara­fından yapılan işle ve bu seyahatle ilgili yemek, fotokopi çekimi ve sair müteferrik masrafar,
- Temizlik, bakım, onarım ile ilgili müteferrik mal hizmet alımları,
- Büro personeli için yapılan ilaç ve tedavi giderleri,
- tşde kullanılan binek araçlarının gi­derleri (yakıt, tamir, bakım),
- Kırtasiye ve sair büro masrafları,
- Çiçek, ampul, pil, LPG, temizlik maddeleri
ve benzeri genel giderler, PSV ile belge­lenebilir.
• Kullanım ömrü bir yıldan fazla olan ve KDV hariç tutan 500.000 lirayı aşan amortismana tabi iktisadi kıymetler fa­tura ile belgelenmelidir.
• Satılmak amacıyla yapılan mal alımları da fatura ile belgelenmelidir.
• Keza, tebliğde açık bir belirleme bu­lunmamakla beraber genel anlayış ve uygulama, VUK'nun değerleme hü­kümlerine göre Maliyet Unsuru olan tüm harcamaların fatura ile belgelen­mesi gerektiği yönündedir.
Örnek vermek gerekirse;
- Nakliye işi yapan firmanın nakil araçlarına ait yakıt, yedek parça, tamirbakım giderleri,
- Fabrika, imalathane gibi yerlere iliş­kin bilumum mal ve hizmet alımları,
- imalat işinde çalışan işçilere yöne­lik olan iş elbisesi, yemeklik malze­me, ilaç, ayın şeklindeki ücret un­surları,
ve benzeri mahiyetteki giderlerin 1.000.000 lirayı geçmese dahi fatura ile belgelenme­si mecburiyetinin devam ettiği anlaşıl­maktadır.
• Gerçek usulde vergilendirilen serbest meslek erbabı ve çiftçilerin durumu müphemdir. Çünkü 204 No'lu Tebliğin lafzı, PSV ile begleme imkanının ticari faaliyetlerle sınırlı olduğu yönündedir ve yorumla genişletilmeye müsait gö­rünmemektedir. Fakat mantıken ser­best meslek erbabının ve çiftçilerin de bu imkandan yararlandırılması gerekti­ği görüşündeyiz.
• PSV'deki açıklama noksanlıklarının giderilmesi, mahsuba bağlama ve dos­yalamada kolaylık sağlanması bakı­mından bunların bir masraf beyan for­mu üzerinde KDV'leri ayrıca belirtile­rek listelenmesi, fiş ve vesikaların bu formun arka yüzüne, bu yeterli olmaz­sa bir alonj üzerine yapıştırılması ya­hut mahsup fişine eklenmesi tavsiyeye şayandır. Bu gibi masraf üstelerinde yer alan gider toplamlarının müteferrik giderler hesabına ve KDV toplamının da indirilecek KDV hesabına borç kay­dedilmesi, uygulamada kabul gören pratik bir yöntemdir.


PSV'lere Dayalı KDV İndirimi

1990/4 Sayılı KDV iç Genelgesinin ko­nuya ilişkin bölümü şöyledir:

" gider belgesi olarak kabul edilen perakende satış veya yazar kasa fişlerin­de ayrıca gösterilen katma değer vergisi de, bu belgelerin kanuni defterlerede kay­dedilmesi şartıyla, genel hükümler çerçe­vesinde indirim konusu yapılacaktır."

Bu husus daha sonra, 206 sayılı VUK Ge­nel Tebliği ile de tasrih edilmiştir.

KDV indirimi konusunda şu hususlar gözönünde tutulmalıdır:

• Perakende satışlarda, belge üzerinde KDV'nin ayrıca gösterilmesi mecburi­yeti yoktur. Bir satışın perakende sa­tış sayılabilmesi için; malın alıcı tara­fından aynen veya işlendikten sonra tekrar satışa arz edilmemesi, tüketilmesi veya sarf malzemesi olarak kulla­nılması ve satın alan kişilerin normal ihtiyacından fazla olmaması gerekir (22 No'lu KDV Genel Tebliği).
Perakende satış tarifi böyle olunca, firmaların PSV ile gider kaydına konu edebilecekleri alımları da bu tarif kap­samına girmektedir. Buradan çıkan sonuç, gider kaydına müsnet olabile­cek PSV de KDV ayrıca gösterilme­miş olsa dahi iç yüzde hesabı ile bulu­nup indirilmesinin mümkün olduğu şeklindedir. Ne varki bunun böyle ol­duğu konusunda açık bir belirleme bu­lunmadığı gibi giderlerin PSV ile bel­gelenmesinin imkansız olduğu dönemlerde yayınlanmış ve yürürlükten kaldırılmamış olan bazı Tebliğlerde aksi yönde hükümler bulunmaktadır (24 No'lu Tebliğin H. bölümü). Dola­yısıyla bu konuya açıklık getirilmesi­ne ihtiyaç vardır.

Bilindiği üzere yazarkasa fişlerinde rumuz şeklinde de olsa satılan malın cinsi veya yapılan işin mahiyeti ile KDV tutan görülebilmektedir. Pera­kende satış fişlerinde ise bu bilgilerin belirtilmesi ve KDV'nin aynca göste­rilmesi mecburiyeti yoktur. Gerek gi­der kaydında sorun çıkmaması, gerek­se KDV indirim hakkının kullanılabil­mesi bakımından PSV ve alınan mal cinsinin yahut yaptırılan işin mahiye­tinin yazdırümasında ve KDV tutarı­nın aynca belirttirilmesinde yarar var­dır.
KDV'sinin aynca gösterilmesine gerek bulunmayan (akaryakıt gibi) mallarda (Md.34) KDV tutan iç yüzde hesabıy­la bulunup indirilir.

İndirimin mümkün olduğu hallerde KDV'nin indirilmesi esas olup, indi­rimden feragat edilerek indirimi müm­kün olan KDV'nin gider yazılması ya­saklanmıştır (KDV Kanunu Md. 58). Kaldı ki, indirilmesi mümkün olan KDV'nin gider yazılması, mükellefi mali ziyana uğratan bir kayıt tarzıdır. Bu nedenle, gerek harcama belgeleri­nin düzenletilmesi gerekse bunların mahsup fişine bağlanması esnasında KDV indirimi konusu gözardı edilme­melidir.

* Yeminli Mali Müşavir
(1) Bkz. 92/3894 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı

1 yorum:

aubout vita dedi ki...

Is için kisisel kredi ihtiyaciniz var mi? Eger ilgileniyorsaniz bu e-posta temas: kredi transferi için xavigeradloanfirm@yahoo.com. Biz% 2 oraninda kredi verir.
Tam adi: :............................
Mense ülke: :.......................
kosulu: :................................
milliyet:.................................
Ev / Ofis Adresi: :.................
Kredi Miktari Gerekli: :.......
Kredinin Süresi: :.................
Mobil Numara: :...................
Faks: :.....................................
Aylik Gelir: :.........................
Meslek / Meslegi: :.................
yil: :.......................................
Cinsiyet:..................................
Devlet Maritain:....................

SR GERAD JUDE